Bé sơ sinh bị tiêu chảy là tình trạng bé đi ngoài phân lỏng nhiều lần trong ngày, có thể kèm mùi chua, nhầy hoặc thay đổi màu sắc. Phần lớn các trường hợp là nhẹ và tự khỏi, nhưng nếu kèm sốt cao, mất nước, bỏ bú… mẹ cần đưa bé đi khám sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.
Vì sao bé sơ sinh bị tiêu chảy?
Ở giai đoạn sơ sinh (0–28 ngày), hệ tiêu hóa của bé còn non nớt. Vì vậy, chỉ một thay đổi nhỏ về vi khuẩn đường ruột, sữa hoặc môi trường cũng có thể khiến bé đi ngoài nhiều hơn bình thường.
🔹 1. Nhiễm virus hoặc vi khuẩn đường ruột
Theo khuyến cáo của WHO (World Health Organization), nguyên nhân phổ biến nhất gây tiêu chảy ở trẻ nhỏ là virus, đặc biệt là Rotavirus. Ngoài ra còn có vi khuẩn như E.coli, Salmonella…
Dấu hiệu thường gặp:
- Đi ngoài phân lỏng nhiều lần
- Có thể kèm sốt
- Bé quấy khóc, mệt
🔹 2. Rối loạn tiêu hóa do thay đổi sữa
- Đổi sữa công thức đột ngột
- Pha sữa không đúng tỷ lệ
- Dụng cụ pha sữa không tiệt trùng kỹ
💬 Mình từng đổi sữa cho bé mà không chuyển từ từ, hôm sau con đi ngoài 6–7 lần, lo lắng vô cùng. Bác sĩ bảo chỉ cần đổi từ từ trong 5–7 ngày là ổn hơn nhiều.
🔹 3. Bất dung nạp lactose tạm thời
Sau đợt nhiễm virus, niêm mạc ruột có thể bị tổn thương nhẹ, khiến bé khó tiêu hóa đường lactose trong sữa.
🔹 4. Dị ứng đạm sữa bò
Một số bé nhạy cảm với protein sữa bò, gây tiêu chảy kéo dài kèm:
- Phân có nhầy hoặc lẫn máu
- Bé chậm tăng cân
- Nôn trớ nhiều
Dấu hiệu nhận biết bé sơ sinh bị tiêu chảy
Không phải cứ đi ngoài nhiều là tiêu chảy. Trẻ bú mẹ hoàn toàn có thể đi phân lỏng 4–6 lần/ngày vẫn bình thường.
Phân biệt tiêu chảy và phân bình thường
| Tiêu chí | Bình thường (bú mẹ) | Tiêu chảy |
|---|---|---|
| Số lần đi ngoài | 3–6 lần/ngày | Tăng đột ngột >8 lần/ngày |
| Mùi | Chua nhẹ | Tanh, hôi bất thường |
| Tính chất | Lỏng sệt | Toàn nước, có bọt, nhầy |
| Tình trạng bé | Vẫn bú, chơi bình thường | Quấy khóc, bỏ bú, mệt |
⚠️ Điều quan trọng không chỉ là số lần đi ngoài, mà là sự thay đổi đột ngột so với thói quen của bé.
Khi nào là bình thường và mẹ chưa cần quá lo?
Trong một số trường hợp sau, bé đi phân lỏng nhưng không phải tiêu chảy bệnh lý:
- Bé bú mẹ hoàn toàn
- Phân vàng hoa cà hoa cải
- Không sốt
- Bé vẫn bú tốt, ngủ tốt, tăng cân
Theo AAP (American Academy of Pediatrics), nếu bé vẫn tỉnh táo, không dấu hiệu mất nước và ăn bú bình thường, mẹ có thể theo dõi tại nhà 24–48 giờ.
Khi nào bé sơ sinh bị tiêu chảy là nguy hiểm?
Đây là phần mẹ cần đọc kỹ nhất.
⚠️ Dấu hiệu mất nước (cần đi khám ngay)
- Khô môi, khô lưỡi
- Ít nước mắt khi khóc
- Tã khô trên 4–6 giờ
- Thóp lõm
- Da nhăn, kém đàn hồi
- Bé lừ đừ, khó đánh thức
⚠️ Dấu hiệu cần nhập viện khẩn cấp
- Sốt ≥ 38°C (ở trẻ dưới 3 tháng)
- Phân có máu
- Nôn liên tục
- Co giật
- Bỏ bú hoàn toàn
🔹 Trẻ sơ sinh mất nước rất nhanh, chỉ trong vài giờ.
Cách xử lý khi bé sơ sinh bị tiêu chảy
Bước 1: Tiếp tục cho bé bú
- Nếu bú mẹ: tăng số lần bú
- Nếu sữa công thức: không tự ý đổi sữa trừ khi có chỉ định bác sĩ
💡 Sữa mẹ giúp bổ sung nước và kháng thể tự nhiên.
Bước 2: Theo dõi số lần đi ngoài và lượng nước tiểu
Mẹ nên:
- Ghi chú thời gian
- Kiểm tra tã
- Quan sát màu phân
Bước 3: Không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy
Trẻ sơ sinh không được tự ý dùng thuốc tiêu chảy của người lớn.
Theo WHO, việc dùng thuốc cầm tiêu chảy không đúng có thể làm bệnh kéo dài và nguy hiểm hơn.
Bước 4: Vệ sinh sạch sẽ
- Rửa tay kỹ trước khi chăm bé
- Thay tã thường xuyên
- Vệ sinh vùng mông bằng nước ấm
- Bôi kem chống hăm
Những sai lầm phổ biến khi bé sơ sinh bị tiêu chảy
❌ Ngưng cho bú hoàn toàn
❌ Pha sữa loãng hơn bình thường
❌ Tự ý mua kháng sinh
❌ Kiêng sữa mẹ
❌ Dùng mẹo dân gian chưa kiểm chứng
💬 Có lần mình nghe người quen bảo pha loãng sữa cho “đỡ tiêu chảy”, nhưng bác sĩ giải thích làm vậy chỉ khiến bé thiếu năng lượng và mệt hơn.
Checklist xử lý nhanh khi bé sơ sinh bị tiêu chảy
✅ Bé vẫn bú?
✅ Có sốt không?
✅ Có dấu hiệu mất nước?
✅ Phân có máu không?
✅ Số lần đi ngoài tăng đột ngột?
✅ Bé có lừ đừ không?
Nếu có bất kỳ 1–2 dấu hiệu nguy hiểm, mẹ nên đưa bé đi khám ngay.
Lưu ý quan trọng mẹ cần nhớ
🔹 Không tự ý dùng thuốc khi chưa hỏi bác sĩ
🔹 Theo dõi sát trong 24 giờ đầu
🔹 Ưu tiên bú mẹ
🔹 Đảm bảo vệ sinh tay và dụng cụ pha sữa
🔹 Đừng hoảng loạn – phần lớn trường hợp là nhẹ
Theo thống kê của WHO, đa số tiêu chảy ở trẻ nhỏ có thể xử lý an toàn nếu phát hiện sớm và bù nước kịp thời.u nếu có thể
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Trẻ sơ sinh đi ngoài 6–7 lần/ngày có phải tiêu chảy không?
Không hẳn. Nếu bé bú mẹ và vẫn khỏe, đó có thể là bình thường.
Bé tiêu chảy nhưng không sốt có nguy hiểm không?
Nếu bé vẫn bú tốt và không mất nước, thường là nhẹ. Tuy nhiên cần theo dõi sát.
Có nên pha oresol cho trẻ sơ sinh dưới 3 tháng?
Chỉ dùng khi có hướng dẫn của bác sĩ.
Tiêu chảy bao lâu thì khỏi?
Phần lớn cải thiện trong 1–3 ngày nếu nhẹ.
Kết luận: Bình tĩnh theo dõi – xử lý đúng – đi khám khi cần
Bé sơ sinh bị tiêu chảy thường khiến mẹ lo lắng, nhưng không phải trường hợp nào cũng nguy hiểm. Điều quan trọng nhất là theo dõi dấu hiệu mất nước, duy trì bú mẹ và không tự ý dùng thuốc.
Hầu hết các bé sẽ tự khỏi nếu được chăm sóc đúng cách. Nhưng nếu có dấu hiệu bất thường, đừng chần chừ – đưa bé đi khám sớm chính là cách bảo vệ con an toàn nhất.