Khi nào cần đưa trẻ sơ sinh đi bệnh viện?

Những ngày đầu chăm con, chỉ cần bé khò khè một chút hay bú ít hơn mọi hôm cũng đủ khiến mẹ lo lắng. Không ít mẹ tự hỏi: Khi nào cần đưa trẻ sơ sinh đi bệnh viện? Và khi nào chỉ cần theo dõi thêm tại nhà?

Trẻ sơ sinh (0–28 ngày tuổi) có hệ miễn dịch còn non nớt. Một số biểu hiện rất nhẹ cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh lý nghiêm trọng. Tuy nhiên, cũng có nhiều hiện tượng hoàn toàn sinh lý, nếu đưa bé đi viện quá sớm lại khiến bé mệt mỏi, tăng nguy cơ lây nhiễm chéo.

Bài viết này sẽ giúp mẹ:

• Phân biệt dấu hiệu bình thường – bất thường
• Nhận biết các tình huống cần đi bệnh viện ngay
• Biết cách xử lý tạm thời an toàn tại nhà
• Tránh những sai lầm phổ biến khi chăm trẻ sơ sinh

Vì sao cần thận trọng đặc biệt với trẻ sơ sinh?

Theo khuyến nghị của World Health Organization và American Academy of Pediatrics, trẻ dưới 1 tháng tuổi có nguy cơ diễn tiến bệnh nhanh hơn trẻ lớn do:

• Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện
• Chưa có khả năng tự điều hòa thân nhiệt tốt
• Khó biểu đạt triệu chứng rõ ràng
• Nhiễm trùng có thể tiến triển âm thầm

Vì vậy, việc nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm là vô cùng quan trọng.

Các dấu hiệu NGUY HIỂM cần đưa trẻ sơ sinh đi bệnh viện ngay

Dưới đây là những tình huống mẹ không nên chần chừ:

1. Sốt hoặc hạ thân nhiệt

• Nhiệt độ hậu môn ≥ 38°C
• Hoặc ≤ 36°C
• Bé lạnh tay chân, lừ đừ

👉 Với trẻ dưới 28 ngày tuổi, sốt luôn được xem là tình trạng cần khám ngay, kể cả khi bé vẫn bú.

2. Bé bỏ bú hoặc bú rất kém

• Bú ít hơn 50% so với bình thường
• Ngủ li bì, khó đánh thức để bú
• Bú nhưng nhả ra liên tục, yếu sức

Trẻ sơ sinh thường bú 8–12 cữ/ngày. Nếu bé đột ngột thay đổi rõ rệt, mẹ nên theo dõi sát.

3. Thở bất thường

• Thở nhanh > 60 lần/phút
• Rút lõm lồng ngực
• Cánh mũi phập phồng
• Tím môi, đầu chi

Những dấu hiệu này có thể liên quan đến nhiễm trùng hô hấp hoặc bệnh tim bẩm sinh.

4. Co giật hoặc run bất thường

• Giật tay chân không kiểm soát
• Mắt trợn, không đáp ứng
• Run liên tục dù giữ tay vẫn không hết

Đây là tình huống cấp cứu.

5. Vàng da lan nhanh, vàng đậm

• Vàng xuống bụng, chân
• Bé lừ đừ, bú kém
• Phân bạc màu, nước tiểu sậm

Vàng da sinh lý thường xuất hiện ngày 2–3 và giảm dần. Nếu vàng quá sớm (<24h sau sinh) hoặc kéo dài >14 ngày, cần kiểm tra.

Mẹ có thể đọc thêm:
👉 Vàng da ở trẻ sơ sinh – Khi nào nguy hiểm?

6. Nôn liên tục, nôn vọt

Khác với trớ sữa sinh lý, nôn vọt thành tia hoặc nôn xanh – vàng có thể là dấu hiệu tắc ruột hoặc nhiễm trùng.

7. Ít tiểu, không đi tiểu trong 12 giờ

Trẻ sơ sinh thường có ít nhất:

• Ngày 3: 3 tã ướt
• Sau ngày 5: 6–8 tã ướt/ngày

Giảm rõ rệt số tã ướt có thể là dấu hiệu mất nước.

Những trường hợp có thể theo dõi tại nhà

Không phải biểu hiện nào cũng nguy hiểm.

Biểu hiện	Có thể bình thường nếu	Khi cần đi khám
Trớ sữa nhẹ	Bé vẫn bú tốt, tăng cân	Nôn vọt, xanh vàng
Hắt hơi	Không sốt, không khó thở	Kèm thở nhanh
Vàng da nhẹ	Xuất hiện sau ngày 2	Vàng sớm <24h
Phân lỏng	Bé bú mẹ hoàn toàn	Có máu, mùi hôi bất thường
Rụng rốn	Khô, không mùi	Chảy mủ, sưng đỏ

Mẹ có thể xem thêm:
👉 Cách chăm sóc rốn trẻ sơ sinh đúng cách

Khi nào cần đưa trẻ sơ sinh đi bệnh viện? – Tóm tắt nhanh

Checklist thực hành nhanh

🔹 Bé dưới 28 ngày có sốt
🔹 Bé bỏ bú hoặc ngủ li bì
🔹 Thở nhanh, rút lõm ngực
🔹 Co giật
🔹 Vàng da sớm hoặc kéo dài
🔹 Nôn vọt, nôn xanh
🔹 Ít tiểu, khô môi
🔹 Quấy khóc không dỗ được nhiều giờ

👉 Nếu có bất kỳ 1 dấu hiệu nào ở trên, mẹ nên đưa bé đi khám ngay.

Cách xử lý tạm thời trước khi đến bệnh viện

Trong lúc chuẩn bị đi viện, mẹ có thể:

• Giữ ấm vừa đủ (không ủ quá kín)
• Không tự ý dùng thuốc hạ sốt nếu chưa có chỉ định
• Cho bé bú nếu bé vẫn tỉnh táo
• Mang theo sổ tiêm chủng, giấy ra viện

⚠️ Không tự ý dùng thuốc dân gian, lá xông hay kháng sinh còn dư.

Sai lầm phổ biến của cha mẹ

1. Chờ “xem thêm vài ngày nữa”

Với trẻ sơ sinh, bệnh có thể diễn tiến rất nhanh. Sự chậm trễ đôi khi khiến việc điều trị phức tạp hơn.

2. Tự ý mua thuốc

Nhiều loại thuốc không an toàn cho trẻ dưới 1 tháng tuổi. Liều sai có thể gây nguy hiểm.

3. So sánh với con người khác

Mỗi bé có nền tảng sức khỏe khác nhau. Điều quan trọng là sự thay đổi so với chính bé trước đó.

4. Đưa bé đi viện vì quá lo lắng khi chưa cần thiết

Đi viện quá thường xuyên trong giai đoạn sơ sinh cũng tăng nguy cơ lây nhiễm chéo.

Cân bằng giữa quan sát kỹ và hành động kịp thời là điều mẹ cần học dần.

Chia sẻ từ trải nghiệm thực tế của một người mẹ

Có lần bé nhà mình mới 18 ngày tuổi bỗng ngủ nhiều hơn bình thường. Không sốt, không ho, chỉ bú ít. Ban đầu mình nghĩ chắc bé mệt. Nhưng linh cảm mách bảo có gì đó không ổn.

Khi vào viện, bác sĩ chẩn đoán nhiễm trùng sớm. May mắn vì đi kịp thời nên bé điều trị ổn.

Điều mình rút ra:
Không phải lúc nào cũng có dấu hiệu rầm rộ. Nhưng nếu mẹ cảm thấy “không giống mọi ngày”, hãy lắng nghe trực giác của mình.

Lưu ý quan trọng mẹ nên ghi nhớ

🔹 Trẻ dưới 1 tháng: sốt = cần đi khám
🔹 Quan sát thay đổi hành vi quan trọng hơn một triệu chứng đơn lẻ
🔹 Không tự ý dùng thuốc
🔹 Luôn ưu tiên bệnh viện có khoa nhi

Nếu bé lớn hơn 1 tháng, cách xử lý có thể khác. Mẹ có thể tham khảo:
👉 Trẻ sơ sinh bị sốt phải làm sao?

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Kết luận

Khi nào cần đưa trẻ sơ sinh đi bệnh viện?
Câu trả lời không nằm ở việc mẹ có lo lắng hay không, mà nằm ở dấu hiệu nguy hiểm và sự thay đổi bất thường của bé.

Trẻ sơ sinh rất mong manh nhưng cũng rất kiên cường khi được phát hiện và xử lý kịp thời.

Mẹ hãy:

• Quan sát kỹ
• Bình tĩnh
• Hành động sớm khi cần

Chăm con là hành trình học mỗi ngày. Và mẹ không hề đơn độc trên hành trình ấy.