Khám thai định kỳ là việc bắt buộc trong suốt thai kỳ, giúp theo dõi sự phát triển của thai nhi và phát hiện sớm những bất thường có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé. Tuy nhiên, không phải mẹ bầu nào cũng nắm rõ các mốc khám thai quan trọng và mục đích của từng lần khám.
Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ bầu hiểu rõ từng mốc khám thai từ sớm đến cuối thai kỳ, khám vào thời điểm nào, cần kiểm tra những gì và vì sao tuyệt đối không nên bỏ qua.
Vì sao mẹ bầu cần khám thai đúng mốc?
Khám thai đúng lịch không chỉ để “xem con lớn chưa” mà còn giúp:
- Xác định thai có làm tổ đúng vị trí hay không
- Theo dõi sự phát triển hình thái và chức năng của thai nhi
- Phát hiện sớm dị tật bẩm sinh, bất thường nhiễm sắc thể
- Đánh giá sức khỏe mẹ: huyết áp, tiểu đường thai kỳ, thiếu máu
- Dự đoán và phòng ngừa nguy cơ sinh non, tiền sản giật
Việc bỏ sót các mốc khám quan trọng có thể khiến mẹ phát hiện muộn vấn đề, gây khó khăn cho điều trị và theo dõi sau này.
Các mốc khám thai quan trọng theo từng giai đoạn
Mốc 1: Tuần 6 – 8 | Xác nhận thai và tim thai
Đây là mốc khám thai đầu tiên và rất quan trọng, đặc biệt với mẹ mang thai lần đầu.
Mục đích khám:
- Xác nhận có thai hay không
- Kiểm tra thai đã vào tử cung chưa
- Nghe tim thai sớm
- Dự kiến tuổi thai và ngày sinh
👉 Nếu phát hiện thai ngoài tử cung hoặc thai ngừng phát triển, bác sĩ sẽ có hướng xử trí sớm và an toàn hơn cho mẹ.
Mốc 2: Tuần 11 – 13 tuần 6 ngày | Đo độ mờ da gáy
Đây là mốc tầm soát dị tật sớm cực kỳ quan trọng, không nên bỏ qua.
Mẹ bầu sẽ được:
- Siêu âm đo độ mờ da gáy
- Kết hợp xét nghiệm Double test (nếu cần)
- Đánh giá nguy cơ hội chứng Down, Edwards, Patau
👉 Mốc này chỉ có giá trị trong khoảng thời gian quy định, nếu bỏ lỡ sẽ không thể thực hiện lại chính xác.
Mốc 3: Tuần 16 – 18 | Sàng lọc dị tật bằng xét nghiệm máu
Ở mốc này, mẹ bầu thường được chỉ định Triple test hoặc các xét nghiệm sàng lọc phù hợp.
Mục đích:
- Đánh giá nguy cơ dị tật ống thần kinh
- Theo dõi sự phát triển ban đầu của thai nhi
- Kiểm tra các chỉ số sức khỏe cơ bản của mẹ
Mốc 4: Tuần 20 – 22 | Siêu âm hình thái thai nhi
Đây là mốc khám thai được xem là quan trọng bậc nhất trong thai kỳ.
Bác sĩ sẽ kiểm tra:
- Não, tim, phổi, thận, cột sống của thai nhi
- Tay chân, khuôn mặt, cơ quan sinh dục
- Nước ối, bánh nhau, dây rốn
👉 Phần lớn các dị tật bẩm sinh có thể được phát hiện ở mốc này.
Mốc 5: Tuần 24 – 28 | Tầm soát tiểu đường thai kỳ
Tiểu đường thai kỳ thường không có triệu chứng rõ ràng, nhưng có thể gây biến chứng cho cả mẹ và bé.
Mẹ bầu sẽ được:
- Làm nghiệm pháp dung nạp glucose
- Kiểm tra huyết áp, cân nặng
- Đánh giá nguy cơ sinh non, thai to
Nếu phát hiện sớm, việc điều chỉnh chế độ ăn và theo dõi sẽ giúp kiểm soát rất tốt.
Mốc 6: Tuần 28 – 32 | Theo dõi tăng trưởng thai nhi
Giai đoạn này thai nhi phát triển nhanh về cân nặng.
Khám thai nhằm:
- Đánh giá cân nặng thai nhi
- Kiểm tra lượng nước ối
- Theo dõi vị trí bánh nhau
- Phát hiện nguy cơ thai chậm tăng trưởng
Mốc 7: Tuần 32 – 36 | Chuẩn bị cho cuộc sinh
Ở giai đoạn này, mẹ bầu cần được theo dõi sát hơn.
Bác sĩ sẽ:
- Đánh giá ngôi thai (đầu, mông, ngang)
- Theo dõi tim thai
- Kiểm tra dấu hiệu tiền sản giật
- Tư vấn sinh thường hay sinh mổ
Mốc 8: Tuần 37 trở đi | Theo dõi sát trước sinh
Từ tuần 37, thai được xem là đủ tháng.
Mẹ bầu nên:
- Khám thai mỗi 1–2 tuần
- Theo dõi cơn gò, dấu hiệu chuyển dạ
- Chuẩn bị đầy đủ đồ đi sinh và giấy tờ
Nếu không thể khám đủ các mốc thì nên ưu tiên mốc nào?
Trong trường hợp điều kiện hạn chế, mẹ bầu nên ưu tiên tối thiểu các mốc sau:
- Tuần 6–8
- Tuần 11–13
- Tuần 20–22
- Tuần 24–28
- Giai đoạn 32 tuần trở đi
Lời khuyên từ chuyên gia cho mẹ bầu
- Luôn khám thai tại cơ sở y tế uy tín
- Giữ đầy đủ sổ khám thai và kết quả xét nghiệm
- Không tự ý bỏ mốc khám vì thấy “không có gì bất thường”
- Kết hợp khám thai với chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi khoa học
Kết luận
Việc nắm rõ các mốc khám thai quan trọng giúp mẹ bầu chủ động bảo vệ sức khỏe của mình và thai nhi ngay từ sớm. Khám thai đúng lịch không chỉ giúp an tâm hơn trong suốt thai kỳ mà còn là nền tảng cho một cuộc sinh an toàn, thuận lợi.
Mẹ bầu nên xem khám thai là người bạn đồng hành xuyên suốt thai kỳ, không phải là thủ tục hình thức.