Tiêm phòng khi mang thai là một trong những biện pháp quan trọng nhất giúp bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi. Nhiều bệnh truyền nhiễm tuy nhẹ với người lớn nhưng lại có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho thai nhi nếu mẹ mắc phải trong thai kỳ.
Vậy mẹ bầu cần tiêm phòng những gì, tiêm vào thời điểm nào là an toàn và đúng theo khuyến cáo của Bộ Y tế? Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ bầu nắm rõ lịch tiêm phòng cần thiết để chủ động chăm sóc thai kỳ an toàn.
Vì sao mẹ bầu cần tiêm phòng khi mang thai?
Trong thai kỳ, hệ miễn dịch của mẹ bầu suy giảm tự nhiên để cơ thể không “đào thải” thai nhi. Điều này khiến mẹ dễ mắc các bệnh truyền nhiễm hơn bình thường.
Việc tiêm phòng giúp:
- Bảo vệ mẹ khỏi các bệnh nguy hiểm
- Truyền kháng thể thụ động sang thai nhi
- Giảm nguy cơ sinh non, thai lưu, dị tật bẩm sinh
- Giúp em bé có miễn dịch tốt hơn trong những tháng đầu đời
Các loại vắc xin mẹ bầu cần tiêm theo khuyến cáo Bộ Y tế
1. Vắc xin uốn ván – BẮT BUỘC
Đây là loại vắc xin quan trọng nhất và bắt buộc đối với mọi mẹ bầu.
📌 Mục đích:
- Phòng uốn ván cho mẹ
- Phòng uốn ván sơ sinh cho bé (một bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao)
📌 Lịch tiêm uốn ván cho mẹ bầu:
- Chưa tiêm hoặc tiêm chưa đủ mũi trước đó:
- Mũi 1: Khi thai ≥ 20 tuần
- Mũi 2: Cách mũi 1 ít nhất 1 tháng và trước sinh ít nhất 1 tháng
- Đã tiêm đủ uốn ván trong vòng 5 năm:
- Chỉ cần tiêm nhắc lại 1 mũi
2. Vắc xin cúm mùa – NÊN TIÊM
Cúm mùa tưởng chừng là bệnh nhẹ nhưng với mẹ bầu, cúm có thể gây:
- Viêm phổi
- Sinh non
- Thai nhẹ cân
- Biến chứng nguy hiểm cho mẹ
📌 Thời điểm tiêm:
- Có thể tiêm bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ
- Nên tiêm trước mùa cúm (thường vào cuối năm)
📌 Lưu ý:
- Chỉ tiêm vắc xin cúm bất hoạt, không tiêm vắc xin cúm sống giảm độc lực
3. Vắc xin ho gà – bạch hầu – uốn ván (Tdap)
Vắc xin Tdap giúp phòng:
- Ho gà (rất nguy hiểm với trẻ sơ sinh)
- Bạch hầu
- Uốn ván
📌 Thời điểm tiêm:
- Tốt nhất từ tuần 27 – 36 của thai kỳ
📌 Lợi ích:
- Kháng thể truyền sang thai nhi giúp bé được bảo vệ ngay sau sinh, đặc biệt trong những tháng đầu chưa thể tiêm phòng
Những vắc xin mẹ bầu KHÔNG được tiêm khi mang thai
Một số vắc xin chống chỉ định trong thai kỳ vì có thể ảnh hưởng đến thai nhi:
- Vắc xin sởi – quai bị – rubella (MMR)
- Vắc xin thủy đậu
- Vắc xin lao (BCG)
- Vắc xin thương hàn sống
- Vắc xin bại liệt dạng uống
📌 Nếu mẹ chưa tiêm các loại vắc xin này, nên tiêm trước khi mang thai hoặc sau sinh.
Nếu chưa tiêm phòng trước khi mang thai thì phải làm sao?
Nhiều mẹ chỉ phát hiện mình mang thai khi chưa kịp tiêm phòng đầy đủ. Trong trường hợp này:
- Không nên tự ý tiêm bất kỳ vắc xin nào
- Cần thông báo rõ với bác sĩ về tiền sử tiêm chủng
- Bác sĩ sẽ tư vấn lịch tiêm phù hợp và an toàn cho từng giai đoạn
Mẹ bầu tiêm phòng có ảnh hưởng đến thai nhi không?
Theo Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các vắc xin được chỉ định cho mẹ bầu đều đã được chứng minh an toàn, không gây dị tật thai nhi khi tiêm đúng loại và đúng thời điểm.
Ngược lại, không tiêm phòng mới là yếu tố làm tăng nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và bé.
Những lưu ý quan trọng khi mẹ bầu đi tiêm phòng
- Tiêm tại cơ sở y tế uy tín
- Thông báo rõ tình trạng thai kỳ và tiền sử bệnh
- Nghỉ ngơi sau tiêm, theo dõi phản ứng ít nhất 30 phút
- Nếu có sốt cao, mệt mỏi kéo dài, cần đi khám ngay
Kết luận
Tiêm phòng khi mang thai là biện pháp chủ động và cần thiết để bảo vệ sức khỏe cho mẹ bầu và giúp thai nhi có nền tảng miễn dịch tốt ngay từ khi chào đời. Việc nắm rõ mẹ bầu cần tiêm phòng những gì và lịch tiêm chuẩn theo Bộ Y tế sẽ giúp mẹ an tâm hơn trong suốt thai kỳ.
Mẹ nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ sản khoa để được tư vấn lịch tiêm phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.