Đau lưng là tình trạng rất thường gặp trong thai kỳ, đặc biệt từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi. Theo thống kê, có đến hơn 50% mẹ bầu từng bị đau lưng ở các mức độ khác nhau trong quá trình mang thai. Tuy phổ biến nhưng đau lưng khi mang thai không nên xem nhẹ, vì nếu không hiểu rõ nguyên nhân và xử lý đúng cách, tình trạng này có thể ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và chất lượng giấc ngủ của mẹ.
Vậy mẹ bầu bị đau lưng do đâu, có nguy hiểm không và làm thế nào để giảm đau lưng an toàn mà không cần dùng thuốc? Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ hiểu rõ và áp dụng hiệu quả.
Vì sao mẹ bầu dễ bị đau lưng?
Trong thai kỳ, cơ thể người mẹ phải trải qua nhiều thay đổi lớn cả về nội tiết, trọng lượng và tư thế. Đây chính là những nguyên nhân hàng đầu gây đau lưng.
Các nguyên nhân khiến mẹ bầu bị đau lưng
Thay đổi trọng tâm cơ thể
Khi thai nhi lớn dần, bụng mẹ nhô ra phía trước, trọng tâm cơ thể bị dịch chuyển. Để giữ thăng bằng, mẹ thường có xu hướng ưỡn lưng ra sau, làm tăng áp lực lên cột sống thắt lưng, từ đó gây đau.
Tăng cân nhanh trong thai kỳ
Cân nặng tăng nhanh, đặc biệt là ở vùng bụng, khiến cột sống và cơ lưng phải chịu áp lực lớn hơn bình thường. Nếu mẹ tăng cân vượt mức khuyến nghị, nguy cơ đau lưng sẽ càng cao.
Sự thay đổi hormone
Hormone relaxin được tiết ra nhiều trong thai kỳ giúp các dây chằng giãn ra để chuẩn bị cho quá trình sinh nở. Tuy nhiên, hormone này cũng làm các khớp và dây chằng quanh cột sống lỏng lẻo hơn, khiến lưng kém vững chắc và dễ đau.
Tư thế sinh hoạt chưa đúng
- Ngồi lâu một tư thế
- Đứng lâu, đứng sai tư thế
- Cúi người sai cách
- Mang vác vật nặng
Tất cả đều có thể khiến cơn đau lưng của mẹ bầu trở nên nghiêm trọng hơn.
Stress và căng thẳng
Ít ai ngờ rằng căng thẳng tâm lý cũng có thể gây đau lưng. Khi stress, các cơ có xu hướng co cứng lại, làm tăng cảm giác đau nhức, đặc biệt ở vùng lưng dưới và vai gáy.
Mẹ bầu thường đau lưng ở giai đoạn nào?
- 3 tháng đầu: Đau lưng nhẹ, chủ yếu do thay đổi hormone
- 3 tháng giữa: Đau rõ hơn do thai lớn nhanh
- 3 tháng cuối: Đau lưng nhiều, dễ mỏi, khó ngủ do áp lực lên cột sống và khung chậu
Mẹ bầu bị đau lưng có nguy hiểm không?
Trong đa số trường hợp, đau lưng khi mang thai là hiện tượng sinh lý bình thường. Tuy nhiên, mẹ không nên chủ quan nếu:
- Đau lưng dữ dội, kéo dài
- Đau lan xuống chân, kèm tê bì
- Đau kèm co thắt bụng, ra máu
- Đau kèm sốt hoặc tiểu buốt
👉 Đây có thể là dấu hiệu bất thường, mẹ nên đi khám ngay để được kiểm tra kịp thời.
Cách giảm đau lưng an toàn cho mẹ bầu
Nghỉ ngơi và thay đổi tư thế hợp lý
- Tránh đứng hoặc ngồi quá lâu
- Khi ngồi, nên giữ lưng thẳng, có gối tựa lưng
- Khi ngủ, nên nằm nghiêng sang trái, kê gối giữa hai chân
Tập vận động nhẹ nhàng
Một số hình thức vận động an toàn giúp giảm đau lưng hiệu quả:
- Đi bộ nhẹ mỗi ngày
- Yoga bầu
- Các bài giãn cơ lưng nhẹ nhàng
Vận động đều đặn giúp tăng độ linh hoạt của cơ và giảm căng cứng.
Chườm ấm đúng cách
Chườm ấm vùng lưng đau trong 10–15 phút mỗi lần có thể giúp:
- Thư giãn cơ
- Giảm căng cứng
- Giảm đau tự nhiên
Lưu ý không chườm quá nóng và không chườm trực tiếp lên bụng.
Massage nhẹ nhàng
Massage lưng nhẹ nhàng bằng tay hoặc nhờ người thân hỗ trợ có thể giúp cải thiện lưu thông máu và giảm đau. Mẹ bầu nên tránh các động tác ấn mạnh hoặc bấm huyệt sâu.
Kiểm soát cân nặng hợp lý
Ăn uống cân đối theo từng giai đoạn thai kỳ giúp mẹ:
- Tránh tăng cân quá mức
- Giảm áp lực lên cột sống
- Hạn chế đau lưng và mệt mỏi
Mẹ bầu có nên dùng thuốc giảm đau khi bị đau lưng không?
Mẹ không nên tự ý dùng thuốc giảm đau khi mang thai. Việc sử dụng thuốc cần có chỉ định của bác sĩ, vì một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến thai nhi.
Trong hầu hết trường hợp, các biện pháp không dùng thuốc như nghỉ ngơi, vận động, chườm ấm đã đủ để kiểm soát cơn đau.
Khi nào mẹ bầu bị đau lưng cần đi khám?
Mẹ nên đi khám sớm nếu:
- Đau lưng ngày càng tăng, không giảm
- Đau ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt
- Đau kèm các dấu hiệu bất thường khác
Khám sớm giúp loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm và có hướng điều trị phù hợp.
Kết luận
Đau lưng khi mang thai là tình trạng phổ biến và thường không nguy hiểm, nhưng mẹ bầu không nên chịu đựng trong im lặng. Việc hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng các cách giảm đau an toàn sẽ giúp mẹ cảm thấy dễ chịu hơn, ngủ ngon hơn và có một thai kỳ khỏe mạnh.
Nếu cơn đau kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, mẹ nên chủ động thăm khám để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.