Chuột rút ban đêm là tình trạng rất nhiều mẹ bầu gặp phải, đặc biệt từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi. Cơn chuột rút thường xuất hiện đột ngột ở bắp chân, bàn chân, khiến mẹ đau nhói, giật mình tỉnh giấc và khó ngủ lại. Tuy phổ biến nhưng nếu xảy ra thường xuyên, chuột rút có thể ảnh hưởng lớn đến chất lượng giấc ngủ và sức khỏe thai kỳ.
Vậy vì sao mẹ bầu hay bị chuột rút ban đêm, có nguy hiểm không và làm thế nào để xử lý – phòng ngừa hiệu quả, an toàn cho thai nhi? Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ hiểu rõ và áp dụng đúng cách.
Chuột rút ban đêm khi mang thai là gì?
Chuột rút là hiện tượng cơ co thắt đột ngột, không tự chủ, thường xảy ra ở:
- Bắp chân
- Bàn chân
- Đùi
Ở mẹ bầu, chuột rút thường xuất hiện vào ban đêm hoặc rạng sáng, khi cơ thể đang nghỉ ngơi.
Vì sao mẹ bầu hay bị chuột rút ban đêm?
Thiếu vi chất cần thiết
Thiếu các khoáng chất quan trọng như:
- Canxi
- Magie
- Kali
là nguyên nhân hàng đầu gây chuột rút khi mang thai. Nhu cầu vi chất tăng cao trong thai kỳ nhưng nếu chế độ ăn không đáp ứng đủ, mẹ rất dễ bị co cơ về đêm.
Tuần hoàn máu kém
Khi thai nhi lớn dần, tử cung chèn ép lên các mạch máu, làm giảm lưu thông máu xuống chân. Điều này khiến cơ chân dễ bị thiếu oxy và co rút đột ngột khi nghỉ ngơi.
Tăng cân nhanh
Cân nặng tăng nhanh khiến chân phải chịu áp lực lớn hơn bình thường. Các cơ và dây chằng vùng chân dễ mệt mỏi, đặc biệt vào ban đêm khi mẹ nằm nghỉ.
Tư thế ngủ chưa phù hợp
Nằm sai tư thế, duỗi thẳng chân hoặc bàn chân gập xuống khi ngủ có thể kích thích cơn chuột rút xuất hiện.
Ít vận động hoặc vận động quá mức
- Ít vận động khiến cơ kém linh hoạt
- Vận động quá sức khiến cơ mỏi, dễ co rút
Cả hai đều có thể làm tăng nguy cơ chuột rút ban đêm.
Mẹ bầu bị chuột rút ban đêm có nguy hiểm không?
Trong đa số trường hợp, chuột rút không nguy hiểm cho thai nhi. Tuy nhiên, mẹ không nên chủ quan nếu:
- Chuột rút xảy ra liên tục, nhiều lần mỗi đêm
- Đau kéo dài, kèm sưng, nóng, đỏ chân
- Chuột rút kèm tê bì hoặc đau lan lên đùi
👉 Khi đó, mẹ nên đi khám để loại trừ các vấn đề về tuần hoàn hoặc thiếu vi chất nghiêm trọng.
Mẹ bầu bị chuột rút ban đêm phải làm sao?
Cách xử lý ngay khi bị chuột rút
Khi cơn chuột rút xảy ra, mẹ có thể:
- Duỗi thẳng chân, nhẹ nhàng kéo mũi bàn chân hướng về phía người
- Xoa bóp nhẹ vùng cơ bị co rút
- Hít thở sâu, thư giãn
Bổ sung đủ canxi và vi chất
Mẹ nên:
- Ăn thực phẩm giàu canxi: sữa, sữa chua, phô mai, cá nhỏ ăn cả xương
- Bổ sung magie, kali từ rau xanh, chuối, các loại hạt
- Uống viên bổ sung theo chỉ định bác sĩ (không tự ý dùng)
Uống đủ nước mỗi ngày
Mất nước nhẹ cũng có thể gây chuột rút. Mẹ nên:
- Uống đủ 2–2,5 lít nước/ngày
- Chia nhỏ lượng nước, tránh uống quá nhiều trước khi ngủ
Vận động nhẹ và giãn cơ trước khi ngủ
Trước khi đi ngủ, mẹ có thể:
- Đi bộ nhẹ 10–15 phút
- Thực hiện các động tác giãn cơ bắp chân đơn giản
Điều chỉnh tư thế ngủ
- Nên nằm nghiêng trái
- Kê gối dưới bắp chân hoặc giữa hai chân
- Tránh duỗi thẳng mũi chân khi ngủ
Ngâm chân nước ấm
Ngâm chân nước ấm 10–15 phút trước khi ngủ giúp:
- Thư giãn cơ
- Tăng tuần hoàn máu
- Giảm nguy cơ chuột rút ban đêm
Mẹ bầu có nên dùng thuốc khi bị chuột rút không?
Mẹ không nên tự ý dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc giãn cơ. Nếu chuột rút nặng, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung vi chất phù hợp và an toàn cho thai kỳ.
Khi nào mẹ bầu bị chuột rút cần đi khám?
Mẹ nên đi khám nếu:
- Chuột rút xảy ra thường xuyên, ngày càng nặng
- Đau kèm sưng, đỏ, nóng một bên chân
- Chuột rút không cải thiện dù đã bổ sung vi chất và điều chỉnh sinh hoạt
Kết luận
Chuột rút ban đêm là tình trạng phổ biến khi mang thai, thường liên quan đến thiếu vi chất, tuần hoàn kém và thay đổi sinh lý. Tin vui là mẹ hoàn toàn có thể giảm và phòng ngừa chuột rút hiệu quả bằng các biện pháp an toàn, không dùng thuốc.
Chăm sóc tốt chế độ ăn, vận động hợp lý và nghỉ ngơi đúng cách sẽ giúp mẹ ngủ ngon hơn và có một thai kỳ nhẹ nhàng hơn.