Táo bón là một trong những vấn đề tiêu hóa phổ biến nhất khi mang thai. Nhiều mẹ bầu gặp tình trạng đi ngoài khó khăn, phân cứng, phải rặn nhiều, thậm chí kèm đau bụng hoặc trĩ, đặc biệt trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba. Tuy không nguy hiểm trực tiếp đến thai nhi, nhưng táo bón kéo dài có thể khiến mẹ mệt mỏi, khó chịu và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hàng ngày.
Vậy vì sao mẹ bầu dễ bị táo bón, táo bón khi mang thai có nguy hiểm không và làm thế nào để khắc phục hiệu quả mà vẫn an toàn cho thai kỳ? Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ hiểu rõ và áp dụng đúng cách.
Táo bón khi mang thai là gì?
Táo bón khi mang thai là tình trạng:
- Đi ngoài ít hơn 3 lần/tuần
- Phân khô, cứng, khó đi
- Có cảm giác đi chưa hết phân
- Phải rặn nhiều, gây đau hoặc khó chịu vùng hậu môn
Nguyên nhân gây táo bón khi mang thai
Thay đổi nội tiết tố
Khi mang thai, hormone progesterone tăng cao làm:
- Giãn cơ trơn đường ruột
- Làm chậm nhu động ruột
Điều này khiến thức ăn lưu lại lâu hơn trong ruột, nước bị hấp thu nhiều hơn, dẫn đến phân khô và cứng.
Tử cung lớn chèn ép ruột
Thai nhi lớn dần khiến tử cung gây áp lực lên ruột già, làm:
- Cản trở sự di chuyển của phân
- Tăng nguy cơ táo bón, đặc biệt ở 3 tháng cuối
Chế độ ăn thiếu chất xơ
Nhiều mẹ bầu:
- Ăn ít rau xanh, trái cây
- Ưu tiên tinh bột, thịt cá
Thiếu chất xơ là nguyên nhân phổ biến khiến phân khô và khó đi.
Uống ít nước
Không uống đủ nước khiến phân không được làm mềm, dễ dẫn đến táo bón.
Ít vận động
Ngồi nhiều, ít đi lại làm nhu động ruột hoạt động kém hiệu quả hơn.
Bổ sung sắt và canxi không hợp lý
Một số loại viên sắt, canxi có thể gây táo bón nếu:
- Uống liều cao
- Không uống đủ nước
- Không kết hợp chất xơ trong khẩu phần ăn
Táo bón khi mang thai có nguy hiểm không?
Táo bón thường không ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi, nhưng nếu kéo dài có thể gây:
- Trĩ thai kỳ
- Nứt kẽ hậu môn
- Đầy bụng, khó tiêu
- Ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ và sinh hoạt
Vì vậy, mẹ bầu không nên chủ quan và cần xử lý sớm.
Táo bón khi mang thai phải làm sao? Cách khắc phục an toàn
Tăng cường chất xơ trong khẩu phần ăn
Mẹ nên bổ sung:
- Rau xanh: rau mồng tơi, rau lang, bông cải, rau dền
- Trái cây: chuối, đu đủ, cam, kiwi, lê
- Ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch
Uống đủ nước mỗi ngày
Mẹ nên:
- Uống khoảng 2–2,5 lít nước/ngày
- Chia đều trong ngày
- Có thể uống nước ấm vào buổi sáng để kích thích nhu động ruột
Vận động nhẹ nhàng, đều đặn
Các hoạt động phù hợp:
- Đi bộ 20–30 phút/ngày
- Yoga bầu nhẹ nhàng
Vận động giúp ruột hoạt động tốt hơn và giảm táo bón hiệu quả.
Đi vệ sinh đúng thói quen
- Không nhịn đi ngoài khi có nhu cầu
- Tạo thói quen đi vệ sinh vào một khung giờ cố định trong ngày
- Không rặn mạnh khi đi ngoài
Điều chỉnh cách uống sắt và canxi
Để hạn chế táo bón, mẹ nên:
- Uống sắt và canxi theo chỉ định bác sĩ
- Uống nhiều nước khi bổ sung vi chất
- Không uống sắt, canxi cùng lúc
Bổ sung men vi sinh nếu cần
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:
- Men vi sinh
- Chất xơ hòa tan
Mẹ không nên tự ý dùng thuốc nhuận tràng khi chưa có tư vấn y tế.
Mẹ bầu bị táo bón khi nào cần đi khám?
Mẹ nên đi khám nếu:
- Táo bón kéo dài nhiều ngày không cải thiện
- Đau bụng nhiều, chướng bụng
- Có máu khi đi ngoài
- Táo bón kèm sụt cân, mệt mỏi bất thường
Kết luận
Táo bón khi mang thai là tình trạng phổ biến do thay đổi nội tiết, chế độ ăn và sinh hoạt. Tin vui là mẹ hoàn toàn có thể phòng ngừa và cải thiện táo bón bằng những biện pháp đơn giản, an toàn, không ảnh hưởng đến thai nhi.
Xây dựng chế độ ăn giàu chất xơ, uống đủ nước và vận động hợp lý sẽ giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru hơn, để mẹ có một thai kỳ thoải mái và dễ chịu.