Đau khi sinh là nỗi lo lớn nhất của nhiều mẹ bầu, đặc biệt là những mẹ sinh con lần đầu. Trên thực tế, ngoài yếu tố thể trạng và tâm lý, việc lựa chọn tư thế sinh phù hợp có thể giúp mẹ giảm đau rõ rệt, rút ngắn thời gian chuyển dạ và giúp em bé ra đời thuận lợi hơn. Không phải lúc nào sinh thường cũng chỉ nằm ngửa trên giường sinh. Ngày nay, nhiều tư thế sinh thường đã được chứng minh là giúp mẹ đỡ đau và chủ động hơn trong quá trình vượt cạn.
Vì sao tư thế sinh ảnh hưởng đến mức độ đau khi sinh thường?
Khi chuyển dạ và rặn sinh, cơ thể mẹ cần phối hợp nhịp nhàng giữa cơn co tử cung, nhịp thở và lực rặn. Nếu tư thế sinh không phù hợp, áp lực lên cột sống, vùng chậu và tầng sinh môn sẽ tăng lên, khiến mẹ đau nhiều hơn và khó rặn hiệu quả.
Ngược lại, tư thế sinh đúng giúp khung chậu mở rộng tối đa, tận dụng trọng lực tự nhiên, giảm chèn ép lên dây thần kinh và giúp em bé di chuyển xuống dễ dàng hơn. Nhờ đó, mẹ có thể cảm thấy đỡ đau hơn và kiểm soát quá trình sinh tốt hơn.
Tư thế nằm ngửa khi sinh thường có thật sự tốt không?
Nằm ngửa là tư thế sinh truyền thống và phổ biến tại nhiều bệnh viện vì thuận tiện cho bác sĩ theo dõi và can thiệp khi cần thiết. Tuy nhiên, tư thế này không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu cho mẹ.
Khi nằm ngửa, trọng lực không được tận dụng, tử cung có thể chèn ép mạch máu lớn, khiến mẹ dễ mệt, chóng mặt và đau lưng nhiều hơn. Ngoài ra, khung chậu mở không tối đa, khiến thời gian rặn sinh có thể kéo dài. Vì vậy, nhiều chuyên gia khuyến khích mẹ linh hoạt thay đổi tư thế trong quá trình sinh thường nếu điều kiện cho phép.
Các tư thế sinh thường giúp mẹ đỡ đau và dễ rặn
Tư thế nửa ngồi nửa nằm
Tư thế nửa ngồi nửa nằm là lựa chọn phổ biến và dễ áp dụng. Lưng mẹ được nâng cao khoảng 30 đến 45 độ, chân co nhẹ. Tư thế này giúp giảm áp lực lên cột sống, tận dụng một phần trọng lực và giúp mẹ dễ rặn hơn so với nằm ngửa hoàn toàn.
Nhiều mẹ cảm thấy thoải mái hơn khi sinh ở tư thế này vì có thể quan sát và phối hợp nhịp thở tốt hơn trong từng cơn co.
Tư thế ngồi sinh
Ngồi sinh giúp trọng lực hỗ trợ tối đa cho quá trình em bé di chuyển xuống ống sinh. Khung chậu mở rộng hơn, lực rặn của mẹ hiệu quả hơn, từ đó giúp rút ngắn thời gian sinh và giảm cảm giác đau kéo dài.
Tư thế này phù hợp với mẹ có chuyển dạ tiến triển tốt và không cần can thiệp y tế đặc biệt. Một số bệnh viện hiện đại có ghế sinh chuyên dụng để hỗ trợ mẹ sinh ở tư thế ngồi an toàn.
Tư thế đứng hoặc vịn khi sinh thường
Trong giai đoạn chuyển dạ, tư thế đứng hoặc vịn vào thành giường, dây treo hoặc người thân giúp mẹ giảm đau lưng và tạo cảm giác chủ động. Trọng lực giúp em bé tụt xuống nhanh hơn, cơn co tử cung trở nên hiệu quả hơn.
Tư thế này đặc biệt hữu ích trong giai đoạn đầu và giữa của chuyển dạ, khi mẹ cần giảm cảm giác đau và thúc đẩy quá trình mở cổ tử cung.
Tư thế quỳ hoặc chống tay đầu gối
Tư thế quỳ hoặc chống tay đầu gối giúp giảm áp lực lên lưng dưới và xương cùng, nơi nhiều mẹ cảm thấy đau nhất khi sinh. Đồng thời, tư thế này giúp thai nhi xoay đầu dễ dàng hơn nếu em bé đang ở tư thế không thuận.
Nhiều mẹ chia sẻ rằng tư thế này giúp họ cảm thấy dễ chịu hơn trong các cơn co mạnh và giảm cảm giác đau lan xuống thắt lưng.
Tư thế nằm nghiêng
Nằm nghiêng là tư thế sinh thường phù hợp với những mẹ mệt nhiều hoặc cần nghỉ ngơi giữa các cơn co. Tư thế này giúp giảm chèn ép mạch máu, cải thiện lưu thông máu đến thai nhi và giảm áp lực lên tầng sinh môn.
Đối với mẹ được gây tê ngoài màng cứng, nằm nghiêng thường là lựa chọn an toàn và thoải mái hơn so với nằm ngửa.
Mẹ nên chọn tư thế sinh thường nào là tốt nhất?
Không có một tư thế sinh nào là tốt nhất cho tất cả mọi mẹ. Tư thế sinh phù hợp phụ thuộc vào thể trạng của mẹ, vị trí và kích thước của thai nhi, mức độ tiến triển của chuyển dạ cũng như điều kiện của cơ sở y tế.
Điều quan trọng là mẹ nên lắng nghe cơ thể mình, trao đổi trước với bác sĩ hoặc nữ hộ sinh về các tư thế sinh có thể áp dụng. Việc được linh hoạt thay đổi tư thế trong quá trình sinh thường giúp mẹ giảm đau, tăng hiệu quả rặn sinh và cảm thấy tự tin hơn.
Khi nào mẹ không nên thay đổi tư thế sinh?
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định mẹ sinh ở tư thế cố định để đảm bảo an toàn, chẳng hạn khi cần theo dõi sát tim thai, khi có dấu hiệu suy thai hoặc khi cần can thiệp y tế. Nếu mẹ được gây tê ngoài màng cứng và hạn chế vận động, các tư thế sinh cũng sẽ bị giới hạn hơn.
Vì vậy, mẹ nên tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế và không tự ý thay đổi tư thế khi chưa được cho phép.
Chuẩn bị từ khi mang thai để sinh thường đỡ đau hơn
Việc chuẩn bị cho các tư thế sinh thường nên bắt đầu từ khi mang thai. Mẹ có thể tham gia các lớp tiền sản, học cách thở đúng khi chuyển dạ và tập luyện nhẹ nhàng để tăng sức bền và độ dẻo dai của cơ thể.
Chuẩn bị tâm lý thoải mái, hiểu rõ các giai đoạn sinh và tin tưởng vào khả năng sinh nở của bản thân cũng góp phần quan trọng giúp mẹ vượt cạn nhẹ nhàng hơn.
Kết luận: Tư thế sinh thường có thể giúp mẹ đỡ đau rõ rệt
Các tư thế sinh thường đóng vai trò quan trọng trong việc giảm đau và giúp quá trình sinh diễn ra thuận lợi hơn. Việc linh hoạt lựa chọn tư thế phù hợp không chỉ giúp mẹ đỡ đau mà còn rút ngắn thời gian sinh và hạn chế can thiệp y tế. Mỗi mẹ có cơ địa và trải nghiệm sinh khác nhau, vì vậy hãy chủ động trao đổi với bác sĩ để tìm ra tư thế sinh phù hợp nhất cho mình.