Sinh mổ giúp mẹ vượt cạn an toàn trong nhiều trường hợp, nhưng cũng đồng nghĩa với việc cơ thể phải trải qua một cuộc phẫu thuật lớn. Sau sinh mổ, nếu không kiêng cữ và chăm sóc đúng cách, mẹ rất dễ gặp phải các vấn đề như nhiễm trùng vết mổ, đau kéo dài, lâu hồi phục hoặc ảnh hưởng đến việc nuôi con bằng sữa mẹ. Vậy sau sinh mổ cần kiêng gì, kiêng trong bao lâu và kiêng như thế nào là đúng? Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ hiểu rõ để chăm sóc bản thân tốt hơn trong giai đoạn nhạy cảm này.
Sau sinh mổ, cơ thể mẹ thay đổi như thế nào?
Không giống sinh thường, sinh mổ để lại một vết rạch ở thành bụng và tử cung. Sau mổ, cơ thể mẹ phải cùng lúc:
- Làm lành vết thương ngoài da và bên trong tử cung
- Co hồi tử cung để đẩy sản dịch
- Phục hồi hệ tiêu hóa, nội tiết
- Bắt đầu tiết sữa nuôi con
Chính vì vậy, việc kiêng cữ sau sinh mổ không phải là mê tín mà là cách giúp cơ thể có đủ thời gian hồi phục an toàn.
Sau sinh mổ cần kiêng gì để tránh biến chứng?
Kiêng vận động mạnh, làm việc nặng quá sớm
Trong những tuần đầu sau sinh mổ, mẹ không nên bê vác nặng, leo cầu thang nhiều, cúi gập người liên tục. Các hoạt động này có thể khiến vết mổ bị kéo căng, đau nhức hoặc thậm chí bục chỉ.
Mẹ nên:
- Đi lại nhẹ nhàng sau mổ theo hướng dẫn của bác sĩ
- Tránh bế vật nặng hơn cân nặng của em bé
- Không tập thể dục cường độ cao trong ít nhất 6–8 tuần
Kiêng quan hệ vợ chồng quá sớm
Sau sinh mổ, tử cung và âm đạo vẫn cần thời gian để hồi phục hoàn toàn. Việc quan hệ quá sớm có thể gây đau, chảy máu hoặc tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Thông thường, mẹ nên kiêng quan hệ ít nhất 6–8 tuần, và chỉ nên bắt đầu khi:
- Vết mổ đã lành
- Sản dịch gần như hết
- Không còn cảm giác đau tức vùng bụng dưới
Nếu có bất kỳ khó chịu nào, mẹ nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ.
Kiêng ăn những thực phẩm gây sẹo xấu
Một trong những điều mẹ sinh mổ quan tâm nhất là sẹo mổ có đẹp hay không. Vì vậy, trong thời gian đầu, mẹ nên hạn chế các thực phẩm dễ gây sẹo lồi, sẹo thâm như:
- Thịt bò
- Trứng
- Đồ nếp (xôi, bánh chưng, bánh nếp)
- Rau muống
Những thực phẩm này không cần kiêng tuyệt đối quá lâu, nhưng nên hạn chế trong khoảng 1–3 tháng đầu, tùy cơ địa từng mẹ.
Kiêng thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ
Sau sinh mổ, hệ tiêu hóa của mẹ còn yếu. Ăn đồ cay nóng, chiên rán nhiều dầu mỡ có thể khiến mẹ:
- Táo bón
- Đầy bụng, khó tiêu
- Vết mổ lâu lành
Ngoài ra, nếu mẹ đang cho con bú, các thực phẩm này còn có thể ảnh hưởng đến chất lượng sữa và hệ tiêu hóa non nớt của bé.
Kiêng để vết mổ ẩm ướt, không vệ sinh đúng cách
Nhiều mẹ lo vết mổ dính nước nên ngại tắm, dẫn đến cơ thể bí bách, dễ nhiễm khuẩn. Trên thực tế, mẹ không cần kiêng tắm hoàn toàn, nhưng phải:
- Tránh ngâm nước lâu
- Giữ vết mổ khô ráo
- Thay băng, vệ sinh vết mổ theo hướng dẫn y tế
Nếu thấy vết mổ có dấu hiệu sưng đỏ, rỉ dịch, đau tăng, mẹ cần đi khám ngay.
Kiêng nhịn ăn, ăn uống quá kiêng khem
Nhiều mẹ lo sợ đau vết mổ hoặc sợ sẹo xấu nên ăn uống rất ít, thậm chí nhịn ăn. Điều này hoàn toàn không có lợi, vì cơ thể mẹ cần đủ dinh dưỡng để:
- Làm lành vết thương
- Có sữa cho con bú
- Phục hồi sức khỏe
Thay vì kiêng khem quá mức, mẹ nên ăn đa dạng, đủ chất, ưu tiên thực phẩm dễ tiêu, giàu đạm, vitamin và khoáng chất.
Sau sinh mổ cần kiêng trong bao lâu?
Thời gian kiêng cữ sau sinh mổ thường chia thành các giai đoạn:
- 2–4 tuần đầu: kiêng vận động mạnh, kiêng quan hệ, chú ý chăm sóc vết mổ
- 6–8 tuần: cơ thể hồi phục dần, có thể sinh hoạt nhẹ nhàng hơn
- Sau 3 tháng: hầu hết mẹ có thể sinh hoạt gần như bình thường nếu không có biến chứng
Tuy nhiên, mỗi mẹ có cơ địa khác nhau. Quan trọng nhất là lắng nghe cơ thể và tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Khi nào mẹ sinh mổ cần đi khám ngay?
Trong quá trình hồi phục, nếu gặp các dấu hiệu sau, mẹ không nên chủ quan:
- Vết mổ sưng đỏ, đau nhiều, chảy dịch bất thường
- Sốt, ớn lạnh
- Đau bụng dữ dội, sản dịch có mùi hôi
- Cảm giác mệt mỏi kéo dài, chóng mặt
Đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng hoặc biến chứng sau sinh mổ.
Lời kết
Hiểu rõ sau sinh mổ cần kiêng gì sẽ giúp mẹ tránh được nhiều rủi ro không đáng có và nhanh chóng hồi phục sức khỏe. Kiêng cữ đúng cách không có nghĩa là quá khắt khe, mà là biết chọn lọc những điều cần tránh và những việc nên làm để cơ thể được nghỉ ngơi, chữa lành và sẵn sàng cho hành trình chăm sóc em bé yêu.