Các bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh bao gồm vàng da, sốt, tiêu chảy, ọc sữa nhiều, nhiễm trùng rốn, viêm da và các vấn đề hô hấp. Phần lớn là nhẹ và có thể theo dõi tại nhà, nhưng nếu bé có dấu hiệu sốt cao, bỏ bú, thở nhanh, tím tái hoặc lừ đừ, mẹ cần đưa bé đi khám ngay để tránh biến chứng nguy hiểm.
Những tuần đầu đời, bé rất mong manh. Hệ miễn dịch còn yếu, da mỏng, tiêu hóa chưa hoàn thiện. Là mẹ, chỉ cần con khụt khịt một chút thôi cũng đủ khiến mình mất ngủ cả đêm.
💬 Mình từng chỉ vì con thở khò khè nhẹ mà ngồi canh cả đêm. Sau này mới hiểu: có những điều bình thường, nhưng cũng có những dấu hiệu không được phép chủ quan.
Bài viết này giúp mẹ phân biệt rõ:
- Điều gì thường gặp và có thể theo dõi
- Điều gì cần đi khám sớm
- Khi nào phải cấp cứu
1. Vàng da sơ sinh
Vì sao xảy ra?
Vàng da sinh lý xuất hiện do bilirubin tăng cao tạm thời khi gan bé chưa xử lý kịp.
Theo AAP (American Academy of Pediatrics), khoảng 60% trẻ đủ tháng có vàng da nhẹ trong tuần đầu.
Khi nào là bình thường?
- Xuất hiện sau 24 giờ đầu
- Vàng nhẹ ở mặt và ngực
- Bé vẫn bú tốt
- Tỉnh táo
⚠️ Dấu hiệu cần đi khám
- Vàng da trong 24 giờ đầu sau sinh
- Vàng lan xuống chân
- Bé lừ đừ, bú kém
- Co giật
2. Sốt ở trẻ sơ sinh
Điều mẹ cần nhớ
Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt ≥ 38°C là dấu hiệu nguy cơ cao.
Theo WHO (World Health Organization), sốt ở trẻ sơ sinh luôn cần được đánh giá y tế.
⚠️ Cần đi khám ngay nếu:
- Nhiệt độ ≥ 38°C
- Bé quấy khóc không dỗ được
- Thở nhanh
- Tím môi
- Bỏ bú
👉 Mẹ có thể đọc thêm: Trẻ sơ sinh bị sốt phải làm sao?
3. Tiêu chảy
Biểu hiện
- Đi ngoài phân lỏng nhiều lần
- Mùi bất thường
- Có nhầy
Khi nào nguy hiểm?
⚠️ Khô môi
⚠️ Tã khô trên 4–6 giờ
⚠️ Thóp lõm
⚠️ Bé lừ đừ
👉 Tham khảo bài: Bé sơ sinh bị tiêu chảy
4. Ọc sữa và trào ngược
Phần lớn là sinh lý do cơ thắt thực quản yếu.
Bình thường nếu:
- Bé tăng cân tốt
- Không tím tái
- Không nôn thành vòi
⚠️ Đi khám nếu:
- Nôn thành vòi liên tục
- Sụt cân
- Khó thở
👉 Xem thêm: Bé sơ sinh bị ọc sữa
5. Nhiễm trùng rốn
Dấu hiệu bình thường
- Rốn khô dần
- Có ít dịch vàng nhạt
⚠️ Cần khám nếu:
- Rốn đỏ lan rộng
- Chảy mủ
- Mùi hôi
- Bé sốt
6. Viêm da – hăm tã
Da bé rất nhạy cảm.
Thường gặp:
- Mẩn đỏ vùng tã
- Da khô bong nhẹ
⚠️ Đi khám nếu:
- Mụn nước lan rộng
- Mủ
- Sốt kèm theo
7. Các vấn đề hô hấp
Trẻ sơ sinh thở nhanh hơn người lớn.
Nhịp thở bình thường:
30–60 lần/phút
⚠️ Nguy hiểm nếu:
- Thở > 60 lần/phút
- Rút lõm lồng ngực
- Cánh mũi phập phồng
- Tím tái
Đây có thể là dấu hiệu viêm phổi hoặc nhiễm trùng nặng.
Bảng tổng hợp dấu hiệu nguy hiểm cần đi khám sớm
| Triệu chứng | Mức độ nguy cơ | Hành động |
|---|---|---|
| Sốt ≥ 38°C | Cao | Đi khám ngay |
| Bỏ bú hoàn toàn | Cao | Đi khám ngay |
| Thở nhanh, tím tái | Cấp cứu | Gọi cấp cứu |
| Phân có máu | Cao | Đi khám |
| Nôn thành vòi | Trung bình–cao | Đi khám |
| Vàng da sớm | Cao | Khám chuyên khoa |
Checklist nhanh cho mẹ mỗi ngày
✅ Bé bú đủ?
✅ Tỉnh táo khi thức?
✅ Tã ướt 6–8 lần/ngày?
✅ Không sốt?
✅ Không thở nhanh bất thường?
Nếu tất cả đều ổn, mẹ có thể yên tâm.
Những sai lầm phổ biến
❌ Chờ “theo dõi thêm vài ngày” khi bé dưới 3 tháng bị sốt
❌ Nghe theo mẹo dân gian chưa kiểm chứng
❌ Tự ý dùng kháng sinh
❌ So sánh bé với trẻ khác
💬 Mỗi em bé là một cơ thể riêng biệt. Điều quan trọng không phải so sánh, mà là hiểu dấu hiệu của chính con mình.
Khi nào cần cấp cứu ngay lập tức?
- Bé tím tái
- Ngưng thở
- Co giật
- Mất ý thức
Đây không phải lúc chờ đợi.
Lưu ý quan trọng dành cho mẹ
🔹 Trẻ dưới 28 ngày tuổi có nguy cơ nhiễm trùng cao
🔹 Sốt ở trẻ sơ sinh luôn cần đánh giá y tế
🔹 Theo dõi hành vi và bú quan trọng hơn chỉ nhìn vào triệu chứng đơn lẻ
🔹 Tin vào trực giác của mẹ – nếu thấy “không ổn”, hãy đi khám
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Trẻ sơ sinh ho nhẹ có cần đi khám ngay không?
Nếu không sốt, vẫn bú tốt và không thở nhanh, mẹ có thể theo dõi 1–2 ngày.
Vàng da bao lâu thì nguy hiểm?
Nếu kéo dài hơn 2 tuần hoặc xuất hiện trong 24 giờ đầu, cần kiểm tra.
Trẻ sơ sinh bị tiêu chảy có nên ngừng bú mẹ?
Không. Bú mẹ giúp bù nước và tăng đề kháng.
Khi nào sốt ở trẻ sơ sinh là cấp cứu?
Bất kỳ trẻ dưới 3 tháng sốt ≥38°C đều nên được khám ngay.
Kết luận: Bình tĩnh quan sát – phát hiện sớm – xử lý đúng
Các bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh đa phần là nhẹ và có thể theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, trẻ dưới 3 tháng tuổi rất nhạy cảm với nhiễm trùng và mất nước.
Điều quan trọng nhất không phải là mẹ biết tất cả bệnh, mà là biết nhận ra dấu hiệu nguy hiểm cần đi khám sớm.
Bình tĩnh – quan sát kỹ – tin vào trực giác của mình. Khi có nghi ngờ, đi khám sớm luôn an toàn hơn chờ đợi.
Con khỏe mạnh là nhờ sự cẩn trọng của mẹ mỗi ngày.
