Những ngày đầu đưa con về nhà, nhiều mẹ thú thật rằng mình hồi hộp nhất khi phải tắm bé sơ sinh. Bé nhỏ xíu, cổ còn yếu, da mỏng và dễ lạnh – chỉ cần nghe tiếng con khóc là tim mẹ đã “thắt lại”.
Thực tế, tắm cho bé không quá khó nếu mẹ hiểu đúng nguyên tắc và chuẩn bị đầy đủ. Bài viết này sẽ hướng dẫn cách tắm bé sơ sinh đúng cách, an toàn tại nhà, phân tích rõ điều gì là bình thường – điều gì cần theo dõi – và khi nào nên đưa bé đi khám. Nội dung được xây dựng theo hướng thực hành, dễ áp dụng cho mẹ Việt.
Vì sao nhiều mẹ lo lắng khi tắm bé sơ sinh lần đầu?
- Bé còn quá nhỏ, cổ chưa vững
- Sợ nước vào tai, vào rốn
- Sợ bé bị nhiễm lạnh
- Không biết có cần tắm mỗi ngày hay không
Những lo lắng này hoàn toàn dễ hiểu. Tuy nhiên, theo khuyến nghị chung của các tổ chức y tế như WHO, trẻ sơ sinh không cần tắm hàng ngày nếu không quá bẩn hoặc đổ mồ hôi nhiều. Quan trọng nhất là giữ bé ấm – sạch – khô sau khi tắm.
Bao lâu nên tắm bé sơ sinh một lần?
Trẻ 0–1 tháng tuổi
- 2–3 lần/tuần là đủ
- Xen kẽ lau người bằng khăn ấm mỗi ngày
Có nên tắm bé hàng ngày?
Chỉ cần thiết nếu:
- Thời tiết nóng
- Bé đổ mồ hôi nhiều
- Bé nôn trớ hoặc bẩn nhiều
Tắm quá thường xuyên có thể khiến da bé khô hơn vì lớp dầu tự nhiên chưa hoàn thiện.
Khi nào nên hoãn việc tắm?
- Bé đang sốt cao
- Bé vừa tiêm phòng và quấy nhiều
- Bé có dấu hiệu nhiễm lạnh
Trong những trường hợp này, mẹ có thể lau người thay vì tắm toàn thân.
Chuẩn bị trước khi tắm bé sơ sinh tại nhà
Việc chuẩn bị kỹ sẽ giúp mẹ không bị lúng túng giữa chừng.
Checklist dụng cụ cần có
✔️ Chậu tắm sạch
✔️ Nước ấm 36–38°C
✔️ Khăn tắm mềm
✔️ Quần áo sạch
✔️ Tã mới
✔️ Gạc sạch
✔️ Dung dịch tắm dịu nhẹ dành cho trẻ sơ sinh
Chuẩn bị phòng tắm an toàn
- Phòng kín gió
- Nhiệt độ phòng khoảng 26–28°C
- Mọi vật dụng trong tầm tay
Không nên vừa tắm vừa đi lấy thêm đồ vì rất dễ làm bé nhiễm lạnh.
Nhiệt độ nước tắm cho bé sơ sinh bao nhiêu là phù hợp?
36–38°C là mức an toàn.
Mẹ có thể:
- Dùng nhiệt kế nước
- Hoặc thử bằng khuỷu tay (cảm giác ấm nhẹ, không nóng rát)
⚠️ Da bé mỏng hơn da người lớn nhiều lần, vì vậy nước hơi nóng với mẹ có thể đã quá nóng với bé.
Hướng dẫn tắm bé sơ sinh đúng cách – từng bước
⏱ Thời gian tắm lý tưởng: 5–7 phút
Bước 1: Rửa mặt
- Dùng khăn mềm thấm nước ấm
- Lau từng bên mắt từ trong ra ngoài
- Lau nhẹ vùng mặt
Bước 2: Gội đầu
- Bế bé nằm ngửa trên tay
- Giữ đầu cao hơn thân
- Làm ướt da đầu nhẹ nhàng
- Massage nhẹ, tránh để nước chảy vào tai
Bước 3: Tắm toàn thân
- Đỡ cổ và đầu bằng một tay
- Tắm từ trên xuống dưới
- Làm sạch nách, bẹn, cổ
Không cần dùng sữa tắm mỗi ngày. Có thể dùng 2–3 lần/tuần.
Bước 4: Lau khô và mặc đồ
- Thấm khô, không chà xát
- Lau kỹ các nếp gấp
- Mặc quần áo ngay sau khi lau
Bé chưa rụng rốn có nên tắm không?
Bé chưa rụng rốn vẫn có thể tắm, nhưng mẹ cần:
- Không ngâm nước quá lâu
- Lau khô rốn ngay sau tắm
- Giữ rốn luôn khô, sạch
Dấu hiệu rốn bình thường
- Khô dần
- Sẫm màu trước khi rụng
Dấu hiệu cần theo dõi
- Rốn đỏ lan ra xung quanh
- Rỉ dịch vàng có mùi
- Bé quấy nhiều khi chạm vào
Nếu có những dấu hiệu trên, nên đưa bé đi khám để được kiểm tra.
Vệ sinh bé sơ sinh ngoài giờ tắm
Ngay cả khi không tắm, mẹ vẫn nên:
Lau người mùa lạnh
- Dùng khăn ấm lau từng phần
- Giữ bé luôn được ủ ấm
Vệ sinh vùng tã
- Lau sạch sau mỗi lần đi tiêu
- Để da khô trước khi mặc tã mới
Làm sạch các nếp gấp
- Cổ
- Nách
- Bẹn
Đây là những vị trí dễ hăm nhất nếu ẩm ướt.
Những sai lầm thường gặp khi tắm bé sơ sinh
❌ Tắm quá lâu khiến bé mất nhiệt
❌ Dùng xà phòng người lớn
❌ Tắm ngay sau khi bú no
❌ Không lau khô kỹ các nếp gấp
❌ Để phòng có gió lùa
Những lỗi này khá phổ biến ở mẹ mới sinh, nhưng hoàn toàn có thể khắc phục khi đã hiểu rõ nguyên tắc.
Khi nào cần đưa bé đi khám?
Sau khi tắm, nếu mẹ thấy:
- Bé tím môi
- Thở nhanh bất thường
- Run nhiều, khó ấm lại
- Rốn sưng đỏ, có mủ
- Phát ban lan rộng
👉 Nên đưa bé đi khám sớm.
Nếu chỉ đỏ da nhẹ do thay đổi nhiệt độ, mẹ có thể theo dõi thêm.
Bảng tóm tắt nhanh cách tắm bé sơ sinh an toàn
| Nội dung | Khuyến nghị |
|---|---|
| Tần suất | 2–3 lần/tuần |
| Nhiệt độ nước | 36–38°C |
| Thời gian | 5–7 phút |
| Có cần tắm mỗi ngày? | Không bắt buộc |
| Rốn chưa rụng | Vẫn tắm được, giữ khô |
Câu hỏi thường gặp khi tắm bé sơ sinh
Trẻ sơ sinh bao lâu tắm một lần?
2–3 lần/tuần là đủ nếu thời tiết mát.
Có nên tắm bé vào buổi tối?
Có thể, nếu phòng đủ ấm và bé không quá đói.
Bé khóc khi tắm có bình thường không?
Khóc nhẹ có thể do thay đổi nhiệt độ. Nếu khóc dữ dội, mẹ nên kiểm tra lại nước.
Có cần dùng sữa tắm mỗi ngày?
Không bắt buộc.
Mùa lạnh có nên kiêng tắm?
Không cần kiêng hoàn toàn, có thể lau người thay thế.
Lời nhắn dành cho mẹ
Tắm bé sơ sinh là kỹ năng cần một chút thời gian để quen. Sau vài lần thực hành, mẹ sẽ thấy mình tự tin hơn rất nhiều.
Nếu còn băn khoăn, mẹ có thể nhờ nhân viên y tế hướng dẫn lần đầu. Quan trọng nhất vẫn là giữ bình tĩnh và thực hiện từng bước nhẹ nhàng.
Việc chăm sóc con không cần hoàn hảo – chỉ cần đủ an toàn và đủ yêu thương.
