Trong suốt thai kỳ, nhu cầu dinh dưỡng của mẹ bầu tăng cao để nuôi dưỡng cả mẹ và thai nhi. Bên cạnh bữa ăn hằng ngày, nhiều mẹ được khuyên nên uống sữa bầu để bổ sung dưỡng chất. Tuy nhiên, không ít người băn khoăn: mẹ bầu có bắt buộc phải uống sữa bầu không, và nếu uống thì nên chọn loại nào cho phù hợp?
Mẹ bầu có nhất thiết phải uống sữa bầu không?
Câu trả lời là không bắt buộc.
Sữa bầu không phải là điều kiện bắt buộc để thai nhi phát triển khỏe mạnh.
Trong nhiều trường hợp, nếu chế độ ăn hằng ngày đã đầy đủ và cân đối, mẹ bầu vẫn có thể đảm bảo dinh dưỡng cho thai nhi mà không nhất thiết phải phụ thuộc hoàn toàn vào sữa bầu (mẹ có thể tham khảo thêm [chế độ ăn phù hợp cho mẹ bầu theo từng giai đoạn thai kỳ]).
Nếu mẹ:
- Ăn uống đa dạng, đủ nhóm chất
- Bổ sung đầy đủ vi chất theo chỉ định bác sĩ (axit folic, sắt, canxi, DHA…)
- Không bị nghén nặng, ăn uống kém
👉 thì không uống sữa bầu vẫn hoàn toàn ổn.
Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, sữa bầu là giải pháp hỗ trợ rất tốt, đặc biệt với những mẹ:
- Nghén nhiều, ăn uống kém
- Tăng cân chậm hoặc thiếu vi chất
- Không uống được sữa tươi thông thường
- Cần bổ sung canxi, DHA, protein dễ hấp thu
Uống sữa bầu mang lại lợi ích gì cho mẹ và thai nhi?
Khi dùng đúng loại và đúng cách, sữa bầu có thể mang lại nhiều lợi ích:
1. Bổ sung vi chất quan trọng
Hầu hết sữa bầu đều được tăng cường:
- Axit folic: hỗ trợ phát triển ống thần kinh
- Sắt: phòng thiếu máu thai kỳ
- Canxi & vitamin D: phát triển xương răng thai nhi
- DHA, choline: hỗ trợ phát triển trí não
2. Cung cấp năng lượng và đạm chất lượng
Giúp mẹ:
- Đỡ mệt mỏi
- Giữ cân nặng ổn định
- Phục hồi nhanh hơn khi ăn uống kém
3. Dễ uống hơn so với việc ăn nhiều
Với mẹ nghén, sữa bầu dạng lỏng hoặc pha loãng có thể dễ nạp hơn bữa ăn đầy đủ.
Mẹ bầu nào không nên uống sữa bầu?
Một số mẹ không cần hoặc nên cân nhắc khi uống sữa bầu:
- Mẹ tăng cân nhanh, dễ béo
- Mẹ bị tiểu đường thai kỳ
- Mẹ không dung nạp lactose (uống sữa hay đầy bụng, tiêu chảy)
- Mẹ thấy sữa bầu gây buồn nôn, khó uống
Với những mẹ dễ tăng cân hoặc đang mang thai ở giai đoạn cuối, việc lựa chọn thực phẩm và lượng dinh dưỡng nạp vào mỗi ngày cần được cân nhắc kỹ hơn (xem thêm [mẹ bầu 3 tháng cuối ăn gì để con tăng cân mà mẹ không béo]).
Trong những trường hợp này, mẹ có thể:
- Giảm lượng sữa
- Chọn sữa không đường, ít béo
- Hoặc không uống sữa bầu, thay bằng thực phẩm tự nhiên
Nên uống sữa bầu vào thời điểm nào là tốt nhất?
- Buổi sáng sau ăn sáng
- Buổi chiều giữa các bữa ăn
- Hoặc buổi tối trước khi ngủ (nếu không gây đầy bụng)
Không nên:
- Uống khi bụng quá đói
- Uống sát giờ ăn chính
- Uống quá nhiều trong ngày (chỉ 1–2 ly/ngày)
Mẹ bầu nên uống sữa bầu từ tháng thứ mấy?
- Có thể bắt đầu từ trước khi mang thai hoặc 3 tháng đầu
- Nếu nghén nặng, có thể đợi sang tam cá nguyệt thứ 2
- Không bắt buộc phải uống suốt 9 tháng
Quan trọng nhất là phù hợp với cơ địa và khả năng ăn uống của mẹ.
Mẹ bầu nên chọn loại sữa bầu nào?
Không có loại sữa bầu “tốt nhất cho tất cả”, chỉ có loại phù hợp nhất với từng mẹ.
1. Chọn theo tình trạng cân nặng
- Mẹ gầy, tăng cân chậm: sữa giàu năng lượng, đạm
- Mẹ dễ tăng cân: sữa ít béo, ít đường
2. Chọn theo hệ tiêu hóa
- Hay đầy bụng, táo bón: sữa có chất xơ, probiotics
- Không dung nạp lactose: sữa không lactose hoặc sữa hạt
3. Chọn theo khẩu vị
- Không nên ép uống loại quá ngọt hoặc mùi nặng
- Có thể đổi sang sữa mát, vị nhạt, dễ uống
Có thể thay sữa bầu bằng loại sữa khác không?
CÓ. Mẹ hoàn toàn có thể thay thế bằng:
- Sữa tươi tiệt trùng không đường
- Sữa hạt (óc chó, hạnh nhân, đậu nành…)
- Sữa chua, phô mai, các chế phẩm từ sữa
- Thực phẩm giàu canxi và đạm từ tự nhiên
Miễn là tổng khẩu phần dinh dưỡng trong ngày được đảm bảo.
Tuy nhiên, mẹ cũng cần lưu ý tránh những thực phẩm không an toàn trong thai kỳ để hạn chế rủi ro cho sức khỏe của mẹ và bé ([những thực phẩm mẹ bầu tuyệt đối không nên ăn]).
Mẹ bầu uống sữa bầu có làm thai to, khó sinh không?
Đây là lo lắng rất phổ biến.
Thực tế, không phải sữa bầu làm thai to, mà là:
- Uống quá nhiều
- Kết hợp ăn dư năng lượng
- Ít vận động
Nếu uống đúng lượng – đúng loại, sữa bầu không làm thai quá to.
Mẹ bầu nên nhớ điều gì khi uống sữa bầu?
- Không uống theo trào lưu
- Không uống càng nhiều càng tốt
- Lắng nghe cơ thể mình
- Kết hợp ăn uống cân đối, vận động nhẹ